Somak nedir?

Antepfısığıgiller familyasından sıcak ülkelerde ve yurdumuzun güney kesimlerinde yetişen bir bitki. 100 kadar çeşidi vardır. Mercimeğe benzeyen taneleri dövülerek toz haline getirilir, yemeklere ekşilik vermek için serpilir. «Japon verniği» adı verilen bir çeşidinden de aşyaları parlatmada kullanılan cila elde edilir.

Boyacı somağı (Rhus cotinus coccygia) 2-3 m yüksekliğinde bir ağaçtır; kısır çiçekleri pek çok olur; bu çiçeklerin sapı kırmızımsı ipek gibi yumuşak bir havla kaplanır ve hayli uzar. İsviçre, İtalya ve Fransa’da çorak topraklarda kendiliğinden yetişir, bahçelerde de yetiştirilir. Yaprakları zehirlidir; tanence zengin olan yapraklarda acı bir özsu bulunur, bu su deriye değince tahriş eder. Odunu, yünleri ve derileri sarı, turuncuya boyamaya yarar.

Sepici somağı (Rhus coriaria) 2,5-3 m, virjinya somağı ise 4 m yüksekliğinde a-ğaççıklardır. Vernik somağmın (Rhus ver-nifera) yüksekliği 10 m’yi bulur; bundan japon verniği denen bir özsu elde edilir. Somaklar genellikle zehirli bitkilerdir.

Zehirli somak (Rhus toxicoden-dron) homeopati alanında hekimlikte kullanılır. Kokulu somağın (Rh. oramaticus) tentür halindeki özütü sidik tutamama hallerinde faydalıdır.

Sepicilikte kullanılan somakların en iyisi ve en önemlisi sicilya somağıdır. Sepici somağının (Rh. coriaria) yapraklarının övütülüp toz haline getirilmesiyle sağlanır. Bu tozda yüzde 25-30 arasında tanen vardır; dericilikte koyun ve keçi derilerini sepilemekte çok kullanılır. Somak üretimi önce Kıbrıs’ta başladı. Boyacı somağı (Rh, cotinus) en çok Arnavutluk ve Montenegro’da yetişir. Bunun yapraklarında yüzde 16 tanen bulunur; dallarından ve gövdesinden sarı bir boya elde edilir. A.B.D.’nin güney bölgelerinde beyaz somak (Rh. glabra) yetişir, bu somak Avrupa’da bilinmez.

Sözlükte "somak" ne demek?

1. Hayvanlarda yüzün çıkıntılı ve az çok sivri olan ön bölümü.

Somak kelimesinin ingilizcesi

sumach
Köken: Arapça

Son eklenenler